Enkefaliny

Dwa następne to krótkołańcuchowe pięciopeptydy, które nazwano en- kefalinami. Obydwa mają identyczną sekwencję pierwszych czterech aminokwasów: tyrozyna-glicyna-glicyna-fenyloalanina, a różnią się piątym aminokwasem, którym jest metionina lub leucyna. Stąd nazwano je odpowiednio met- lub leu-enkefaliną. Enkefaliny w największym stężeniu występują w tych strukturach mózgowia, w których znajdują się receptory opiatowe. Wymienione peptydy podane domózgowo u zwierząt wywierają działanie przeciwbólowe podobne do morfiny. Po ich dłuższym stosowaniu wytwarza się lekozależność objawiająca się oznakami absty-nencji po nagłym przerwaniu stosowania peptydów. Co więcej działanie przeciwbólowe (3-endorfiny i enkefalin jest znoszone przez antagonistę morfiny i opiatów – nalokson, który też wywołuje objawy abstynencji zastosowany w czasie dłuższego podawania tych związków. Ponieważ substancje te tak bardzo przypominały działanie morfiny, nazwano je od słów endogenne morfiny – endorfinami. Obecnie przyjęto dla nich nazwę endogenne peptydy opiatowe.

(ł-Endorfina podana domózgowo działa długotrwale przeciwbólowo. Zastosowano ją już u człowieka. Podana do płynu mózgowo-rdzeniowego znosi ona bóle nie hamowane żadnymi znanymi lekami przeciwbólowymi. Zastosowano ją dożylnie u chorych na schizofrenię i psychozę depresyjną endogenną i stwierdzono u niektórych chorych jej działanie przeciw- psychotyczne.

Enkefaliny podane domózgowo działają bardzo krótko – ok. 10-15 min, ponieważ są szybko rozkładane przez amino- i karboksypeptydazy. Podane do tkanek obwodowych nie działają wcale przeciwbólowo, ponieważ zostają rozłożone, zanim przenikną do mózgu. Zawartość endogennych enkefalin zmniejsza się po podaniu morfiny lub opiatów. Natomiast zwiększa się w czasie zabiegu akupunktury lub elektrostymulacji. Jest to pierw- sza przesłanka tłumacząca mechanizm działania przeciwbólowego akupunktury. Jednocześnie przytoczone fakty wskazują, że endogenne pep- tydy opiatowe mogą być ośrodkowymi neuromodulatorami bólu, a także mogą pośredniczyć w działaniu morfiny i leków o podobnym do niej działaniu na ośrodkowe receptory opiatowe. Wykryto kilka receptorów opiatowych a spośród nich jedne bardziej wrażliwe na opiaty (receptory uix), drugie (5) bardziej wrażliwe na enkefaliny.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *